Kantoorlampen hebben meer invloed op je werkdag dan je misschien denkt. Wie de hele dag achter een bureau zit, merkt al snel wat slecht licht doet. Je ogen gaan prikken, je hoofd voelt zwaar aan en je concentratie zakt weg. Goede verlichting op je werkplek helpt je beter te focussen, vermindert vermoeidheid en zorgt dat je de dag comfortabeler doorkomt. Maar welk licht werkt het best, en waar moet je op letten?
Kleurtemperatuur bepaalt de sfeer en je concentratie
Licht heeft een kleur, ook al zie je dat niet altijd direct. Die kleur wordt uitgedrukt in Kelvin. Warm licht heeft een lage Kelvinwaarde, rond de 2700 tot 3000 K. Dat geeft een oranje of gele gloed, zoals bij een gewone gloeilamp. Koel wit licht zit tussen 4000 en 6500 K en lijkt meer op daglicht. Voor een werkplek is licht tussen 4000 en 5000 K het prettigst. Het is helder genoeg om goed te kunnen lezen en schrijven, maar niet zo koud dat het oncomfortabel aanvoelt. Zit je licht te warm, dan word je sneller slaperig. Is het te koud en blauwachtig, dan kan dat na een tijdje vervelend zijn voor je ogen. Een bureaulamp of plafondlamp met instelbare kleurtemperatuur geeft je de mogelijkheid om zelf af te stemmen op het moment van de dag en de taak die je uitvoert.
Verlichtingssterkte en het voorkomen van verblinding
Een veelgemaakte fout is te weinig licht gebruiken op de plek waar je echt werkt. Voor kantoorwerk is een verlichtingssterkte van minimaal 500 lux op het bureaublad aan te raden. Lux is de maat voor hoeveel licht er op een oppervlak valt. Een gewone leeslamp geeft lang niet altijd genoeg licht als hij te ver weg staat of de verkeerde kant op wijst. Naast de hoeveelheid licht is ook de richting belangrijk. Schijnwerpers of lampen die recht in je gezicht of in het scherm schijnen, zorgen voor verblinding en zijn vermoeiend. Zorg dat het licht van opzij of van boven op je werkplek valt, niet direct in je blikveld. Schaduwen zijn ook een aandachtspunt: als je met je eigen lichaam het licht blokkeert terwijl je schrijft of typt, zie je slecht wat je doet. Rechtshandigen plaatsen een bureaulamp het best links van zich, en linkshandigen rechts.
Daglicht als vertrekpunt voor je werkplek
Daglicht is de beste lichtbron voor een kantoor. Het is gratis, het varieert gedurende de dag en het heeft een positief effect op je humeur en je biologische klok. Zit je dicht bij een raam, benut dat dan zo goed mogelijk. Zorg wel dat je het scherm van je laptop of monitor niet recht voor of achter het raam plaatst. Dan zie je of een felle gloed op het scherm, of je kijkt de hele dag tegen fel licht in. Draai je bureau bij voorkeur met de zijkant naar het raam toe. Op die manier profiteer je van het daglicht zonder dat het storend werkt. In de herfst en winter is er minder natuurlijk licht beschikbaar. Dan wordt kunstlicht met een daglichtspectrum een goede aanvulling. Lampen met een kleurtemperatuur van 5000 K of meer geven een licht dat lijkt op daglicht en kunnen de winterdip enigszins tegengaan.
Soorten werkpleklampen en waar je op let bij de keuze
Er zijn grofweg twee soorten verlichting voor een werkplek: algemene verlichting in de ruimte, zoals een plafondlamp of inbouwspots, en taakverlichting, zoals een bureaulamp gericht op je werkblad. De combinatie van beide werkt het best. Alleen een bureaulamp in een donkere ruimte geeft een te groot contrast tussen licht en donker, wat je ogen extra belast. Alleen algemene verlichting is vaak niet specifiek genoeg voor de plek waar je werkt. Bij het kiezen van een lamp voor je werkplek is het slim om te letten op de hoeveelheid lumen, de kleurtemperatuur en de mogelijkheid om de lamp te dimmen of te verstellen. LED lampen zijn bij uitstek geschikt voor kantoorgebruik: ze verbruiken weinig energie, worden nauwelijks warm en gaan erg lang mee. Een verstelbare arm geeft je de vrijheid om het licht precies te richten waar je het nodig hebt. Let bij een bureaulamp ook op of hij stabiel staat en of de kabel lang genoeg is voor jouw opstelling.
Veelgestelde vragen
Hoeveel lumen heeft een goede bureaulamp nodig?
Een goede bureaulamp voor werkzaamheden heeft bij voorkeur minimaal 400 tot 800 lumen. Hoe meer detail je werk vraagt, hoe meer licht je nodig hebt. Lumen geeft aan hoeveel licht een lamp uitstraalt, ongeacht het energieverbruik.
Is het schadelijk om lange tijd onder tl licht te werken?
Lang werken onder tl verlichting is niet direct schadelijk, maar oudere tl lampen kunnen flikkeren. Dat flikkeren is niet altijd zichtbaar, maar kan wel hoofdpijn en vermoeidheid veroorzaken. Moderne LED verlichting heeft dat probleem niet en is een betere keuze voor langdurig gebruik.
Wat is het verschil tussen een bureaulamp en een vloerlamp voor een werkplek?
Een bureaulamp staat dicht bij je werkblad en verlicht een klein, gericht gebied. Een vloerlamp staat op de grond en geeft meer algemeen licht in de ruimte. Voor taakgericht werk zoals lezen, schrijven of typen is een bureaulamp directer en beter af te stellen op de juiste plek.
Hoe voorkom ik reflecties op mijn beeldscherm door de verlichting?
Reflecties op een beeldscherm ontstaan als een lamp of raam recht achter of voor je zit ten opzichte van het scherm. Je voorkomt dit door de lamp van opzij te laten schijnen en het scherm enigszins te kantelen. Een matte schermbeveiliging helpt ook om spiegelingen te verminderen.