Lampen die jaren meegaan, weinig stroom verbruiken en minder afval produceren: dat is wat duurzame led verlichting inhoudt. Led staat voor Light Emitting Diode, een technologie waarbij licht ontstaat door elektronen die door een halfgeleider bewegen. Wat is duurzame led verlichting precies? Het gaat om ledproducten met een zeer lange levensduur, een minimaal energieverbruik en zo min mogelijk negatieve impact op het milieu.
Hoe werkt een ledlamp?
Een gewone gloeilamp zet het grootste deel van de stroom om in warmte. Een ledlamp doet dat veel efficiënter: bijna alle energie gaat naar licht. In een led zitten kleine halfgeleiders die oplichten zodra er stroom doorheen loopt. Er komt nauwelijks warmte bij vrij. Daardoor verbruikt een ledlamp veel minder energie voor dezelfde hoeveelheid licht.
Een ander verschil is de levensduur. Waar een gloeilamp snel versleten is, gaan ledlampen aanzienlijk langer mee. Dit betekent minder vaak vervangen en minder afval.
Wat maakt led verlichting duurzaam?
Niet elke ledlamp is automatisch duurzaam. Duurzame led verlichting heeft een aantal duidelijke kenmerken:
- Laag energieverbruik: Led verbruikt gemiddeld 65% minder energie dan traditionele fluorescentieverlichting zoals tl-buizen. Vergeleken met gloeilampen is de besparing nog groter.
- Lange levensduur: Een kwalitatieve ledlamp gaat veel langer mee dan een gloeilamp of halogeenlamp. Minder vervangen betekent minder productie en minder afval.
- Geen gevaarlijke stoffen: Tl-lampen bevatten kwik, een giftige stof. Ledlampen bevatten dat niet, wat ze milieuvriendelijker maakt bij het weggooien.
- Minimale warmteontwikkeling: Doordat led weinig warmte afgeeft, is er minder energie verloren. Dit maakt de lamp efficiënter en veiliger.
- Circulaire opties: Sommige ledverlichting is zo ontworpen dat onderdelen vervangen of hergebruikt kunnen worden, in plaats van de hele lamp weg te gooien.
Wat is het verschil met tl-verlichting?
Veel gebouwen en bedrijfspanden hebben nog traditionele tl-verlichting. Dit type verlichting werkt met een conventionele aansturing op 50 Hz. Dat betekent dat de buis technisch gezien 50 keer per seconde aan- en uitgaat. Dit kan ongemerkt voor vermoeidheid zorgen en is bovendien inefficiënt.
Moderne ledverlichting werkt op een veel hogere frequentie, waardoor er geen merkbaar geflicker is. Daarnaast wordt conventionele tl-verlichting aangestuurd door een inefficiënt voorschakelapparaat dat relatief veel warmte genereert en zo extra energie verspilt. Led heeft dat probleem niet.
Hoeveel kun je besparen met ledverlichting?
Verlichting is verantwoordelijk voor een flink deel van het stroomverbruik in een gemiddeld huishouden. Volgens Milieu Centraal kun je tot 8% besparen op je stroomrekening door gloeilampen en halogeenlampen te vervangen door ledlampen, ook als die oude lampen het nog goed doen. De besparing is het grootst als je veel lampen in huis hebt die vaak aan zijn.
Voor bedrijven is de winst nog groter, omdat verlichting daar een groter aandeel heeft in het totale energieverbruik. Door over te stappen op led en de bestaande armaturen om te bouwen, bespaar je structureel op de energierekening.
Wanneer is het slim om over te stappen op led?
Je hoeft niet te wachten tot je huidige lampen kapot zijn. Juist als je nog veel gloeilampen of halogeenlampen hebt die vaak branden, loont een vroege overstap op duurzame ledverlichting. De aanschafkosten verdien je terug via een lagere energierekening.
Voor bedrijven met tl-verlichting geldt hetzelfde. Bestaande armaturen hoeven niet weggegooid te worden. In veel gevallen is het mogelijk om de binnenkant om te bouwen naar led, terwijl de behuizing blijft. Dat bespaart materiaal en kosten.
Waar let je op bij de keuze van ledlampen?
Niet elke ledlamp is even goed. Let op het volgende als je duurzame led verlichting kiest:
- Lichtopbrengst (lumen): Dit geeft aan hoeveel licht de lamp geeft. Hoe hoger het getal, hoe helderder het licht.
- Wattage: Een lager wattage bij dezelfde lumenwaarde betekent een zuinigere lamp.
- Kleurtemperatuur: Dit bepaal je voorkeur voor warm of koud licht. Warm wit past goed in woonruimtes, koel wit in werkruimtes.
- Levensduur: Staat op de verpakking, uitgedrukt in uren. Hoe hoger, hoe beter voor het milieu en je portemonnee.
- Energielabel: Kies voor lampen met een hoog energielabel.
- Herbruikbaarheid: Sommige armaturen en lampen zijn modulair opgebouwd, zodat defecte onderdelen vervangen kunnen worden.
Ledverlichting als bewuste keuze
Overstappen op led is een van de eenvoudigste manieren om zowel energie als geld te besparen. Of het nu gaat om je woning of een bedrijfspand: duurzame ledverlichting verbruikt minder stroom, gaat langer mee en belast het milieu minder dan oudere verlichtingstechnieken. Door ook te letten op kwaliteit en levensduur bij de aanschaf, maak je de keuze nog duurzamer.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een gewone ledlamp en duurzame led verlichting?
Een gewone ledlamp is al zuiniger dan een gloeilamp, maar duurzame led verlichting gaat nog een stap verder. Bij duurzame led verlichting gaat het specifiek om producten met een zeer lange levensduur, een zo laag mogelijk energieverbruik en zo min mogelijk impact op het milieu. Denk aan hoogwaardige materialen, modulaire opbouw en de mogelijkheid om onderdelen te hergebruiken.
Kan ik mijn bestaande armaturen houden als ik overstap op led?
In veel gevallen wel. Bestaande armaturen, ook voor tl-verlichting, kunnen vaak worden omgebouwd naar led. De behuizing blijft dan intact en alleen de interne elektronica wordt vervangen. Dit bespaart materiaal en is voordeliger dan alles nieuw aanschaffen.
Is ledverlichting ook geschikt voor buiten?
Ja, er zijn ledlampen en armaturen speciaal gemaakt voor buitengebruik. Let daarbij op de IP-waarde van het product. Die geeft aan hoe goed de lamp beschermd is tegen vocht en stof. Voor buiten is een hogere IP-waarde belangrijk.
Wat is circulaire ledverlichting?
Circulaire ledverlichting is verlichting die zo ontworpen is dat onderdelen hergebruikt of vervangen kunnen worden. In plaats van een defecte lamp als geheel weg te gooien, vervang je alleen het onderdeel dat kapot is. Dit vermindert afval en maakt de verlichting duurzamer over de hele levenscyclus.
Maakt het uit hoeveel lampen ik vervang?
Ja, dat maakt verschil. Hoe meer lampen je vervangt en hoe vaker die lampen aan zijn, hoe groter de besparing op je energierekening. Het loont het meest om te beginnen met lampen die veel uren per dag branden, zoals in de woonkamer of keuken.